Telco's onder toezicht van financiele waakhond AFM

Telco's onder toezicht van financiele waakhond AFM 27 juni 2014

Mobiele telecomaanbieders komen mogelijk onder regime van de AFM, nu de Hoge Raad bepaalt dat er sprake is van krediet en koop op afbetaling. Telco's stellen dat klanten alleen maar een jaar of twee jaar voor telecomdiensten betalen en de mobiel die ze bij het abonnement krijgen gratis is, maar die vlieger gaat niet langer op. Deze constructie valt namelijk onder kredietverstrekking en koop op afbetaling, oordeelt de Hoge Raad in een baanbrekend arrest. Het is het meest in overeenstemming met de financiële en bedrijfseconomische werkelijkheid, de verwachtingen die partijen mogen hebben en de consumentenbeschermende strekking van de hiervoor bedoelde wettelijke regelingen, om tot uitgangspunt te nemen dat de overeengekomen, door de consument te betalen maandbedragen niet alleen betrekking hebben op de vergoeding voor de door deze af te nemen telecommunicatiediensten, maar mede strekken tot afbetaling van een koopprijs voor de mobiele telefoon," aldus 's lands hoogste magistraten.

Einde aan de schimmigheid

De advocaten van de verweerster zijn verheugd met de uitspraak. Zij zien hun stelling dat sprake is van krediet bevestigd. Het is niet alleen een opsteker in deze zaak en vele andere zaken die nog lopen, het is positief voor alle consumenten. "Nu doen telecombedrijven schimmig over hun aanbiedingen, dat moet veel eerlijker en duidelijker", aldus Klaas Aantjes, advocaat in cassatie. "Nu worden vooral jongeren verleid met 'gratis' toestellen zonder dat ze beseffen dat ze die wel degelijk afbetalen via hun abonnement. Tuurlijk is die mobiel niet gratis. Zo'n constructie heet in normaal Nederlands een lening, en daarom moeten de providers aan de verplichtingen voldoen die daarbij komen kijken", zegt advocaat Menachem de Jonge, die ook nog tientallen vergelijkbare zaken verdedigt tegen deurwaarders van de telco's.

AFM aan de bak

Het betekent dat de telecombedrijven er waarschijnlijk een toezichthouder bij krijgen, de financiële waakhond AFM. Die is reeds met de kwestie bezig. "De uitspraak komt niet als een verrassing. Het is een belangrijk arrest en we gaan het goed bestuderen, want het heeft mogelijk gevolgen voor de telecomsector, een sector waar we normaal niet mee te maken hebben," aldus de woordvoerder in een reactie.

De toezichthouder wil nog geen "harde uitspraken" doen maar erkent dat de Hoge Raad het aanbieden van een 'gratis' mobiel en een abonnement ziet als kredietverstrekking en aankoop of afbetaling. Dat betekent dat telecomaanbieders aan strengere regels en eisen zullen moeten gaan voldoen. Die verplichtingen strekken zich uit van een vergunning bij de AFM, een uitgebreide informatieplicht, de bekende waarschuwing bij reclame-uitingen maar ook een inkomenstoets van potentiele klanten, "om mensen tegen zichzelf in bescherming te nemen". "Dit is vaak juist belangrijk bij goederenkrediet", licht de zegsman van de AFM toe.

Transparantie abo en mobiel

Ook zal veel duidelijker moeten worden welk bedrag de klant maandelijks kwijt is aan zijn abonnement en welk bedrag feitelijk het afbetalen van de dure smartphone is. "We zijn hierover ook al in overleg getreden met de telecomsector om tot een gedragscode te komen", bevestigt AFM.  KPN zegt in een reactie het arrest te bestuderen. "We willen altijd aan de wet voldoen. Als blijkt dat dingen anders moeten, dan zullen we dat doen", aldus de woordvoerder.