AFM wijst geldverstrekkers op hun verantwoordelijkheid bij incassoproblemen

AFM wijst geldverstrekkers op hun verantwoordelijkheid bij incassoproblemen 15 november 2016

De Autoriteit Financiële Markten (AFM) geeft met de publicatie van de leidraad Consumenten en Incassotrajecten – [link publicatie] duidelijkheid over de door de AFM gewenste aanpak van betalingsachterstanden van consumenten bij kredietaanbieders. De AFM en ACM bundelen hun krachten om incassoproblemen aan te pakken waarbij de AFM zich richt op aanbieders van consumptief krediet. De ACM start met de publiekscampagne “Incasso? Betaal, maar alleen als het klopt”.

Meer doen voor geldleners met betalingsproblemen
In november vorig jaar publiceerde de Autoriteit Consument en Markt (ACM) een rapport over oneerlijke praktijken bij incassobureaus. [link] https://www.acm.nl/nl/publicaties/publicatie/14892/Oneerlijke-praktijken-bij-incassobureaus/ De AFM maakt al langer werk van achterstallige betalingen bij geldverstrekkers. Het gaat vaak om consumenten die niet met hun betaalproblemen te koop lopen, terwijl de gevolgen van oplopende schulden voor deze groep ingrijpend zijn. Daarom verwacht de AFM extra inspanningen van kredietaanbieders om problemen voor hun klanten op te lossen. In de leidraad zet de AFM duidelijk uiteen wat hun verantwoordelijkheid daarbij is.

Duidelijkheid over verantwoordelijkheid geldverstrekkers
Ook bij kredietaanbieders kan het oplossen van betalingsproblemen bij klanten problematisch verlopen. In het Dashboard Consumptief Krediet van de AFM [link] scoorden kredietinstellingen gemiddeld lager als het gaat om betalingsachterstanden. Ook ontving de AFM meldingen over problemen van consumenten. Uit gesprekken met geldverstrekkers blijkt dat er onduidelijkheid is over wat is toegestaan en gewenst als het gaat om het oplossen van incassoproblemen. Daarom zet de AFM in de leidraad duidelijk uiteen wat de verantwoordelijkheden zijn. De leidraad staat stil bij het proces waar de klant doorheen gaat, van het voorkomen van betalingsachterstanden tot het treffen van oplossingen en de inzet van een incassobureau. De AFM ziet er op toe dat kredietaanbieders zich houden aan de in de leidraad beschreven verantwoordelijkheden en treft maatregelen als er misstanden zijn.

Voorkomen van betalingsachterstanden prioriteit
In de leidraad staat centraal dat de AFM vindt dat kredietaanbieders hun verantwoordelijkheid moeten nemen en het klantbelang voorop moeten stellen. Bij het verlenen en beheren van het krediet is het van belang dat er een proces is waardoor het snel duidelijk is als een klant in financiële problemen raakt, bijvoorbeeld omdat de persoonlijke situatie is veranderd door verlies van inkomen. De AFM verwacht dat de kredietinstelling actief contact zoekt en samen met de klant naar een passende oplossing zoekt, zodat betalingsachterstanden zo snel mogelijk worden verholpen. Het is daarbij belangrijk dat niet alleen wordt gestuurd op het innen van de vordering, maar ook dat de oorzaak van de betalingsachterstand wordt achterhaald zodat de klant niet verder in de problemen raakt. 

Geen incassokosten in rekening bij betalingsachterstand geldverstrekker
In de leidraad maakt de AFM duidelijk welke kosten er in rekening mogen worden gebracht als er een betalingsachterstand is. Het is niet toegestaan om naast de vertragingsvergoeding (dat zijn de rentekosten over de achterstallige betalingen), ook incassokosten te rekenen. Die kosten zijn al meegenomen in het bepalen van de hoogte van de rente die de lener betaalt. Buiten dat de juiste kosten moeten worden berekend, moet de kredietaanbieder de berekening ervan duidelijk uitleggen aan de klant. De AFM gaat ervan uit dat de kredietaanbieder samen met de klant een betalingsregeling treft die voorkomt dat de achterstand onnodig hoog oploopt en een verdienmodel op zich wordt. 

Verantwoordelijkheid houdt niet op met inschakelen incassobureau
De AFM wil dat de kredietaanbieder eerst samen met de klant op zoek gaat naar een oplossing voor betalingsproblemen, voordat een incassobureau wordt ingeschakeld. Pas als dat niet lukt, kan een incassobureau uitkomst bieden. Ook dan heeft de kredietaanbieder de verplichting om ervoor te zorgen dat het incassobureau goed te werk gaat en dit tussentijds te controleren. Bij misstanden of agressieve praktijken van het incassobureau, zal de AFM ook bij de kredietaanbieder aankloppen. Als een incassobureau niet alleen helpt bij het incasseren van vorderingen, maar ook nieuwe betalingsregelingen afspreekt met geldleners, is een vergunning nodig. Dan is er namelijk sprake van bemiddeling. 

Doorverkopen van vorderingen en kredieten is de uitzondering
Naast het inschakelen van een incassobureau komt het voor dat vorderingen of kredieten worden overgedragen. Als een andere partij een vordering of krediet overneemt, merkt de AFM deze aan als kredietaanbieder en is een vergunning nodig. Het aanbieden en beheren van krediet is in beginsel vergunning plichtig. Het doorverkopen van een vordering en zeker van de kredietovereenkomst zou bovendien eerder uitzondering dan regel moeten zijn.   

Bron: AFM